^Idz do góry.

Slide 1 Slide 2 Slide 3 Slide 4 Slide 5 Slide 6 Slide 7

Właściwe przygotowanie się pacjenta do badań analitycznych jest niezwykle istotne, ponieważ pozwala dzięki temu uniknąć tzw. błędu przedlaboratoryjnego. W warunkach standardowych krew powinna być pobierana na czczo, chyba że lekarz zadecyduje inaczej. Pobrania należy dokonać w godzinach porannych, najlepiej między godziną 7.00 a 10.00,

pacjent powinien pozostawać na czczo, to znaczy powstrzymać się od posiłku przez około 12 godzin przed badaniem, dopuszcza się przyjęcie niewielkich ilości wody,

pacjent nie powinien pić alkoholu oraz ograniczyć spożycie używek (np. kawa) w miarę możliwości pobranie należy przeprowadzić przed przyjęciem porannej porcji leków chyba, że lekarz zaleci inaczej. Na 24 godziny przed badaniem nie należy wykonywać nadmiernego wysiłku fizycznego (fitness, siłownia, pływalnia itp.)

O fakcie zjedzenia posiłku lub przyjęcia leków należy poinformować pielęgniarkę pobierającą krew. Krew do badań laboratoryjnych powinna być pobierana w stanie spoczynku – należy przyjść kilka minut przed planowaną godziną pobrania krwi i pozostać w pozycji siedzącej.

 

Jak przygotować się do badań

 

 

DOUSTNY TEST TOLERANCJI GLUKOZY(OGGT)

 

Wskazania do wykonania testu:

Cechy zespołu metabolicznego przy prawidłowym poziomie cukru (glikemii) na czczo, Glikemia na czczo w zakresie 100-125 mg/dl (5,6-7,0 mmol/l), Glukozuria (cukier w moczu) przy prawidłowej glikemii na czczo. Jako badanie diagnostyczne w rozpoznawaniu cukrzycy ciężarnych (między 24-28 tygodniem ciąży).

 

Przeciwwskazania do wykonania testu:

 

           Wcześniej rozpoznana cukrzyca, Choroby przewodu pokarmowego, które mogą utrudniać przeprowadzenie testu (zespoły upośledzonego wchłaniania, stany po resekcji żołądka), Stany przebiegające z gorączką, Znaczne niedożywienie, Ciężki stan ogólny

 

Sposób przygotowania do badania

Przed badaniem należy zakupić 75g glukozy dostępny w aptece.

Musimy zarezerwować sobie dwie godziny, ponieważ tyle spędzimy w laboratorium. Badanie należy wykonać u osoby bez wcześniejszego ograniczania spożycia węglowodanów, będącej na czczo 8-14 godzin, wypoczętej po przespanej nocy. Rano należy zgłosić się do laboratorium należy ustalić czy pacjent nie zażywa leków o działaniu hiperglikemizującym (kortykosterydy, tiazydy, β-blokery),najlepiej uzgodnić wcześniej z lekarzem kierującym na badanie należy wstrzymać się od przyjmowania regularnie stosowanych leków, stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej pobiera się dwukrotnie: przed wypiciem roztworu glukozy oraz 2-godziny po jego wypiciu. W przygotowaniu roztworu pomoże Ci pielęgniarka w laboratorium (75 gramów glukozy rozpuszczamy w 300 ml wody), roztwór glukozy powinien być wypity w ciągu 3 – 5 minut, po wypiciu roztworu glukozy osoba badana powinna pozostać pozycji siedzącej w spoczynku, Po dwóch godzinach ponownie zostanie pobrana krew żylna

 

 

Nazewnictwo stanów hiperglikemicznych

 

Prawidłowy poziom cukru (glikemia) na czczo: 70-99 mg/dl

·      Nieprawidłowa glikemia na czczo (IFG, impaired fasting glucose):100–125 mg/dl (5,6–6,9 mmol/l);

·      Nieprawidłowa tolerancja glukozy (IGT, impaired glucose tolerance): w 120. minucie testu tolerancji glukozy według  Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) glikemia 140–199 mg/dl (7,8–11 mmol/l);

·      Stan przedcukrzycowy (prediabetes)

·      Stan przedcukrzycowy to nieprawidłowa glikemia na czczo i/lub nieprawidłowa tolerancja glukozy;

 

Cukrzyca- jedno z następujących kryteriów

1. objawy cukrzycy (hiperglikemii) i glikemia przygodna- próbka krwi pobrana o dowolnej porze dnia wynosząca ≥ 200 mg/dl (≥11,1 mmol/l),

2. dwukrotnie glikemia na czczo ≥126 mg/dl (≥7.0 mmol/l),

3. poziom cukru w 120 minucie po obciążeniu 75 g glukozy (OGTT) według WHO ≥ 200 mg/dl (≥ 11,1mmol/l)

Objawy kliniczne: -zmniejszenie masy ciała, wzmożone pragnienie, wielomocz, osłabienie,  zmiany ropne na skórze, zapalenia układu moczowo-płciowego.

 

 

HbA1C (Hemoglobina glikowana) 

 

Odzwierciedla „średnią glikemię”  z ostatnich  3 miesięcy. Test wykorzystywany jest zarówno w monitorowaniu leczenia cukrzycy jak również jako badanie  we wstępnej ocenie stanu zaburzeń tolerancji glukozy.

Podwyższone wartości skłaniają do rozpoczęcia pełnej diagnostyki w zakresie oceny gospodarki węglowodanowej. Wczesne wykrycie patologii pozwala wdrożyć postępowanie profilaktyczne i lecznicze zmniejszające ryzyko wystąpienia powikłań cukrzycy. Badanie może być wykonywane o każdej porze dnia.

Obecnie Polskie Towarzystwo Diabetologiczne nie zaleca stosowania oznaczenia HbA1C do rozpoznawania cukrzycy.

 

 

Lipidogram (cholesterol całkowity, triglicerydy, cholesterol HDL, cholesterol LDL)

 

To badanie polegające na analizie wyników badania poziomu cholesterolu we krwi, frakcji cholesterolu LDL i HDL oraz poziomu triglicerydów. Lipidogram odzwierciedla stan gospodarki lipidowej organizmu. Analiza lipidów krwi pozwala na określenie ryzyka pojawienia się takich chorób, jak miażdżycaczy choroba niedokrwienna serca. Badania cholesterolu koniecznie powinny być przeprowadzone u wszystkich kobiet powyżej 45. i u mężczyzn powyżej 35. roku życia. Konieczność kontroli gospodarki tłuszczowej organizmu już od młodych lat zachodzi u osób, u których ryzyko chorób układu krążenia jest podwyższone: chorych na cukrzycę, z nadciśnieniem tętniczym, palących papierosy, pochodzących z rodzin obciążonych występowaniem w chorób układu krążenia. przed badaniem pacjent powinien być na czczo przez 12 godzin. W dniu poprzedzającym badanie dieta powinna być lekkostrawna i niskotłuszczowa, nie wolno się przejadać ani głodzić. Nie należy spożywać alkoholu ani wykonywać dużego wysiłku fizycznego.

 

 

MOCZ BADANIe OGÓLNE i na posiew

 

jest jednym z podstawowych diagnostycznych badań laboratoryjnych. Dostarcza wielu istotnych informacji na temat funkcji układu moczowego, a pośrednio jest również źródłem wiedzy na temat funkcji innych narządów i układów człowieka.

Przed badaniem zaopatrz się w pojemnik właściwy dla konkretnego badania. W przypadku badania ogólnego będzie to pojemnik jednorazowy, a przy badaniu na posiew musi to być pojemnik jałowy (sterylny). Zakupisz w najbliższej aptece.

 

W dniu badania pamiętaj:

           Pojemnik z pobraną próbką moczu zamknij szczelnie i jak najszybciej dostarcz do Laboratorium. Jeśli nie możesz tego zrobić od razu, umieść naczynie w lodówce i przynieś je do zbadania jak tylko będziesz mógł. W przypadku badania na posiew próbka nie może pozostawać w lodówce dłużej niż 2 godziny.

Mocz na posiew i do badania ogólnego pobierz rano po nocnym spoczynku.

Prawidłowo pobierz materiał do badania.

Pojemnik opisz- (imię, nazwisko, data, godzina pobrania, pesel).

 

DOROŚLI:

          Przed pobraniem próbki moczu dokładnie, ciepłą wodą z mydłem umyj ręce, a następnie ujście cewki moczowej (u kobiet w okolicach sromu, od przodu w kierunku odbytu, a u mężczyzn żołądź po odsunięciu napletka). Wytrzyj się jednorazowym ręcznikiem . Zachowanie ścisłych zasad higieny ma na celu pozbycie się z powierzchni ciała bakterii, które, po dostaniu się do próbki mogą zafałszować wyniki badań. Do pojemnika oddaj mocz z tzw. „środkowego strumienia” (najpierw należy oddać pierwszą niewielką ilość moczu do toalety, a dopiero potem pobrać mocz do odpowiedniego dla badania pojemnika. Końcową porcję moczu należy znowu oddać do toalety).  Badanie nie powinno być wykonywane w okresie miesiączkowania oraz w pierwszych trzech dniach po zakończeniu miesiączki oraz w trakcie antybiotykoterapii. Należy pobrać mocz przed pierwsza dawką leku lub po zakończeniu terapii 2-7 dni w zależności od przyjmowanych leków.  W przypadku ogólnego badania moczu pobrana przez Ciebie próbka powinna mieć od 50 do 100 mililitrów. Próbka do badania moczu na posiew może mieć kilka mililitrów.

 

NIEMOWLĘTA I MAŁE DZIECI:

 Próbkę moczu dziecka najlepiej pobrać rano, tuż po karmieniu.

2.  Dokładnie umyć ciepłą wodą z mydłem narządy moczowo-płciowe w następujący sposób: Dziewczynki - okolice sromu od przodu w kierunku odbytu, Chłopcy- żołądź po odsunięciu napletka.

3.  Wycieramy jednorazowym papierowym ręcznikiem.

4.  Unieść dziecko i wymasuj mu mięśnie grzbietu od góry ku dołowi, wzdłuż kręgosłupa. Dobrze kiedy mogłaby nam pomóc druga osoba która będzie trzymała pojemniczek na mocz. Nie należy dotykać palcami wewnętrznej strony pojemniczka oraz spodniej części zakrętki.

5.  Kiedy dziecko zacznie oddawać mocz należy opuścić pierwszą porcję i pobrać do pojemnika drugą porcję, czyli środkowy strumień to znaczy należy podstawić pojemnik jak dziecko już siusia a nie od początku oddawania moczu.

6.  Tak pobrany mocz należy podpisać danymi dziecka i dostarczyć jak najszybciej do laboratorium do 2 godzin.

7.  W aptekach dostępne są również woreczki z przylepcem do pobrania moczu u niemowląt

8.  (różne dla chłopców i dziewczynek). Należy ich używać tylko wtedy kiedy zalecono badanie ogólne moczu(analityczne). Nigdy w przypadku moczu do badania na posiew. W większości przypadków woreczki są nie sterylne. Woreczek po wykonaniu czynności w punktach 1-3 należy przykleić do skóry krocza dziecka. Nie należy o przyklejać wieczorem tylko rano, gdyż nadmiar moczu oddawanego w nocy mógłby spowodować jego odklejenie. Mogą również ulec zmianom pewne parametry moczu i wynik badania nie będzie wiarygodny.

9.  Jeżeli lekarz zalecił badanie moczu, a wystąpiła konieczność zażycia antybiotyku bądź innego chemioterapeutyku mogącego mieć wpływ na wynik badania należy pobrać mocz przed pierwsza dawką leku lub po zakończeniu terapii 2-7 dni w zależności od przyjmowanych leków.

 

 

 

 Dobowa zbiórka moczu

 

Rozpoczynamy rano oddając pierwszą poranną porcję moczu do toalety. Na słoju lub pojemniku do tego celu oznaczyć datę i godzinę od tego momentu jest rozpoczęcie dobowej zbiórki moczu. Następne porcje moczu oddajemy do słoja. Ostatnia porcja to pierwsza poranna porcja moczu z dnia następnego. Po zakończeniu zbiórki dobowej mocz należy wymieszać, zmierzyć jego ilość, a następnie odlać niewielką ilość do badania do jednorazowego pojemnika. Pojemnik należy opisać podając imię i nazwisko, datę rozpoczęcia i zakończenia zbiórki oraz całkowitej objętości zebranego moczu i zanieś ją do laboratorium. Oznaczenie dobowego wydalania wapnia, fosforu oraz magnezu wymaga zakwaszenia moczu - w tym celu należy wlać 2 łyżki octu spożywczego (10%) do naczynia, w którym będzie zbierany mocz. Po zakończeniu zbiórki dobowej mocz należy wymieszać, zmierzyć jego ilość, a następnie odlać niewielką ilość do badania do jednorazowego pojemnika. Pojemnik należy opisać podając imię i nazwisko oraz ilość moczu całkowitego.

 

 

BADANIE KAŁU

 

Badanie kału jest jedną z podstawowych analiz wykonywanych w schorzeniach przewodu pokarmowego. Umożliwia ono ustalenie przyczyny choroby zakaźnej jelit oraz choroby pasożytniczej przewodu pokarmowego i oceny mikrobiologicznej. Na podstawie analizy kału można wnioskować o zdolności  jelit do wchłaniania pokarmu i pośrednio o wydzielaniu enzymów trawiennych trzustki. Wykazanie obecności krwi w kale - tzw. badanie na krew utajoną jest wykonywane, gdy lekarz podejrzewa krwawienia z przewodu pokarmowego.

 

JAK PRZYGOTOWAĆ SIĘ DO POBRANIA PRÓBKI KAŁU?

Materiał oddany do analizy musi być właściwie pobrany, aby wynik badania był wiarygodny. Warto zapamiętać kilka uwag na ten temat.          

1. Kał do badania bakteriologicznego pobiera się do sterylnego pojemnika z łopatką, który można kupić w aptece. Pobieranie kału na posiew wymaga pojemników z podłożem transportowym. Na kartce dołączonej do pojemnika oprócz danych pacjenta daty, godziny pobrania  powinna być tez informacja o przyjmowanych lekach. Dostarczenie próbki powinno odbyć w ciągu 30-60 min od pobrania. Do 2 godzin może się ona znajdować w temperaturze pokojowej, ale po tym czasie musi być przechowywana w lodówce.

2. Jeżeli kał ma być badany na krew utajoną, przed pobraniem próbki przez co najmniej 3 dni obowiązuje dieta bogato resztkowa z wykluczeniem potraw  mięsnych. Z diety trzeba też wykluczyć potrawy zawierające krew (np. kaszanka), jarzyny zielone oraz rzepę i chrzan. Kał powinien pochodzić z 3 kolejnych wypróżnień.

3. Jeśli na co dzień stosujesz leki skonsultuj się z lekarzem, czy powinieneś je odstawić. Niektóre farmaceutyki(kwas acetylosalicylowy (aspiryna), witamia C, żelazo,  środki przeczyszczające)

 mogą mieć wpływ na odczynniki do badania próbek stosowane w laboratorium oraz w przypadku posiewu kału mogą wpływać hamująco na hodowlę drobnoustrojów.

4. Nie należy pobierać kału do badania w czasie miesiączki. Przy stwierdzonej chorobie hemoroidalnej, należy tę informację umieścić na pojemniku z kałem. Ważne również aby poinformować laboratorium o krwawieniu z dziąseł, bo to także może być przyczyna stwierdzenia krwi w kale i zaciemnić prawidłowy obraz badania.         

5. Przy badaniu poziomu wydzielania enzymów trzustkowych oraz zdolności jelit do wchłaniania składników pokarmowych, pacjent przez kilka dni przed pobraniem próbki do analizy musi być na specjalnej diecie, którą ustala lekarz.

 

Jak pobierać próbki

           Przed pobraniem próbki zakup w aptece specjalny pojemnik z przyczepioną do nakrętki łopatką która służy do pobrania kału i przygotuj czyste, suche naczynie (basen lub inny pojemnik), które będzie Ci służył   za toaletę. Ważne, aby pobrany materiał pochodził z różnych miejsc tej samej porcji kału. Jest to bardzo istotne w Przed pobraniem próbki całkowicie opróżnij pęcherz moczowy.

Oddaj kał do przygotowanego naczynia. Za pomocą łopatki z pojemnika transportowego pobierz odpowiedniej wielkości próbkę,

Do badania wymagana jest niewielka ilość kału - wielkości orzecha laskowego. Jeżeli kał jest płynny wielkość próbki powinna wynosić 2-3 ml. Inne ilości kału nie będą przyjmowane przez laboratorium.

 

Bez względu na wielkość próbki pamiętaj, że do badania należy pobrać kał z kilku miejsc, szczególnie tych zawierających krew, śluz lub ropę.

Jeżeli zauważysz w pobranym kale pasożyty oddziel je od próbki, wypłucz wodą i prześlij do laboratorium w oddzielnym pojemniku zawierającym niewielką ilość roztworu fizjologicznego chlorku sodu (NaCl 0,9%) lub wody. Badanie na pasożyty, należy powtarzać w określonych odstępach czasu, ponieważ jaja, cysty lub formy larwalne niektórych pasożytów mogą pojawiać się w kale okresowo.

Przekaż próbkę do laboratorium w możliwie najkrótszym czasie od momentu pobrania. Do 2 godzin może się ona znajdować w temperaturze pokojowej, ale po tym czasie musi być przechowywana w lodówce.

Pojemnik opisz- (imię, nazwisko, data, godzina pobrania, pesel).

 

 

PLWOCINA NA POSIEW

 

Badanie wykonuje się celem oceny rodzaju komórek (badanie cytologiczne) i ewentualnie bakterii (badanie mikrobiologiczne) obecnych w wydzielinie drzewa oskrzelowego. Plwocina jest podstawowym materiałem służącym do wykrywania komórek nowotworowych (raka płuca), prątków gruźlicy i innych bakterii. Badanie bakteriologiczne służy identyfikacji czynników, które spowodowały zakażenie. Ponadto, poprzez określenie tzw. lekooporności, czyli wrażliwości hodowli bakterii na poszczególne leki, pozwala na właściwy dobór leku. Badanie mikrobiologiczne plwociny wykonuje się nie tylko w celu wykrycia choroby płuc, ale i dla śledzenia postępów leczenia.

  

Sposób przygotowania do pobrania próbki do badania

            Zaopatrz się w jałowy pojemnik do pobrania próbki, zakupisz w najbliższej aptece.

  

W dniu badania

           Pobierz próbkę rano, bezpośrednio po przebudzeniu się , na czczo. Przed pobraniem próbki umyj zęby i dokładnie wypłucz jamę ustną przegotowaną wodą. Jeśli nosisz protezę wyjmij ją.

Wykrztuś plwocinę, a następnie wypluj ją do przygotowanego pojemnika i natychmiast zamknij go uważając, by przypadkowo nie dotknąć wewnętrznych ścianek. Przygotowana próbka powinna zawierać od 2 do 10 ml materiału do badań.

Jak najszybciej dostarcz pobrany materiał do laboratorium (próbka musi znaleźć się tam w ciągu 2 godzin od pobrania).

Pojemnik opisz- (imię, nazwisko, data, godzina pobrania, pesel).

Uwaga! Jeśli choroba uniemożliwia Ci przygotowanie próbki do badania (nie możesz wykrztusić plwociny, albo wykrztuszasz jej za mało) skonsultuj się z lekarzem, który może zalecić inhalacje, fizjoterapię klatki piersiowej lub zastosować środki mukolityczne.

 

 

JAK SIĘ PRZYGOTOWAĆ DO POBRANIA WYMAZU GARDŁA

 

Co najmniej trzy godziny przed pobraniem wymazu z gardła zrezygnuj ze spożywania posiłków lub przyjdź na wizytę na czczo. Wymaz zostanie wykonany wymazówką z podłożem transportowym, aby zabezpieczyć i przetransportować materiał do Laboratorium. Materiał do badania pobiera lekarz lub przeszkolony personel medyczny.

 

W dniu badania

           Nie stosuj płukanek do ust i innych środków o miejscowym działaniu dezynfekującym. Zrezygnuj również z tabletek do ssania. Przed badaniem umyj zęby samą szczoteczką lub szczoteczką z niewielką ilością łagodnej pasty i dokładnie wypłucz jamę ustną przegotowaną wodą.

 

 

BADANIE NASIENIA

 

Badanie jest wykonywane w celu oceny płodności mężczyzny oraz wykrycie ewentualnych przyczyn niepłodności małżeńskiej, możliwość leczenia. Podczas analizy oceniana jest przede wszystkim koncentracja, ruchliwość, żywotność i morfologia plemników i inne cechy.

Przed samym badaniem należy zachować 3-5 dni wstrzemięźliwość płciową (tzn. nie współżyć lub nie pozbywać się nasienia w inny sposób). Badania dowodzą, że poniżej 3 dni jest zbyt mała koncentracja plemników w nasieniu, zaś powyżej 5 dni może wystąpić zwiększony odsetek plemników martwych. Zalecany czas abstynencji ma także związek z rożną intensywnością współżycia poszczególnych mężczyzn. Oddanie nasienia do badania już samo w sobie jest stresogenne, więc powinno się dołożyć wszelkich starań, aby zapewnić pacjentowi odpowiedni poziom intymności i komfortu. Na badanie umówić się indywidualnie w laboratorium.

  

Sposób przygotowania do badania

 Zaopatrz się w jałowy pojemnik do pobrania próbki, zakupisz w aptece zachowaj wstrzemięźliwość seksualną na 3-5 dni przed pobraniem nasienia i na kilka dni przed badaniem zrezygnuj z picia alkoholu.

Próbkę przygotuj w domu lub w gabinecie.

Dokładnie umyj ręce i prącie wodą i mydłem.

Oddaj mocz do toalety (strumień moczu wypłukuje drobnoustroje kolonizujące początkowy odcinek cewki moczowej)

W drodze masturbacji pobierz nasienie do pojemnika (nasienie musi pochodzić w pierwszego wytrysku po okresie wstrzemięźliwości seksualnej).

Jeśli przygotowałeś próbkę w domu w ciągu godziny dostarcz pojemnik do laboratorium utrzymując go w stałej temperaturze 37-38 stopni Celsjusza.

COPYRIGHT © 2013 POMERANIA SERVICES GROUP SP. Z O.O.